Kontrole PIP

Kontrole PIP 2016-10-18T10:05:12+00:00

Każda kontrola Państwowej Inspekcji Pracy może, ale nie musi, być wynikiem skargi pracowniczej. Nie zmienia to jednak faktu, że niezależnie od celu wizyty pracodawca nie może odmówić przeprowadzenia czynności kontrolnych, a wręcz ma obowiązek je ułatwić.

Kompetencje inspektora PIP w zakresie czasu pracy kierowcy

Kontrole Państwowej Inspekcji Pracy mogą być równie uciążliwe jak Inspekcji Transportu Drogowego. Jeszcze niedawno inspektorzy PIP nie orientowali się nawet co jest zapisane na wykresówkach tacho, a tym samym nie wiedzieli jak odczytać taką wykresówkę. Sytuacja zmieniła się już w 2006 roku, kiedy to większość inspektorów pracy odbyła szkolenia mające na celu wnikliwą kontrolę firm transportowych w szczególności pod kątem przestrzegania norm czasu pracy i prawidłowej ewidencji.

Czas trwania kontroli

Kontrola Państwowej Inspekcji Pracy może łącznie trwać przez 4 (mikro-, mały i średni przedsiębiorca) lub 8 tygodni (w dużych firmach) w roku kalendarzowym. Tak długi okres kontroli może przede wszystkim wpływać na dezorganizację pracy w przedsiębiorstwie.

Co kontroluje inspektor?

Należy pamiętać, że pracodawca (również przewoźnik) musi archiwizować wszelką dokumentację pracowniczą przez okres 5 lat. Do tych dokumentów należą:

  • karta ewidencji czasu pracy sporządzona na podstawie zapisów na wykresówkach lub na karcie kierowcy w zakresie obejmującym: pracę w poszczególnych dobach, w tym pracę w niedziele i święta, w porze nocnej, w godzinach nadliczbowych oraz w dni wolne od pracy wynikające z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, a także dyżury, urlopy, zwolnienia od pracy oraz inne usprawiedliwione i nieusprawiedliwione nieobecności w pracy; do karty ewidencji czasu pracy pracownika dołącza się jego wnioski o udzielenie czasu wolnego od pracy w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych;
  • imiennej karty (listy) wpłacanego wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą;
  • dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe do wykonywania zawodu kierowcy;
  • orzeczenia lekarskie o braku przeciwskazań do zatrudnienia, czyli aktualne badania lekarskie kierowców;
  • pozostała dokumentacja wchodząca w skład akt osobowych.

Co z dietami?

W firmach przewozowych szczególnym obszarem kontroli jest wypłacanie diet i ryczałtów noclegowych. Mimo, iż niektóre urzędy skarbowe kwestionują możliwość wliczania diet w koszta, stanowisko PIP w tym zakresie jest jasne. Kierowcom należy wypłacać diety i ryczałty noclegowe. Pamiętajmy jednak, że jest to uzależnione od miejsca wykonywania pracy określonego w regulaminie pracy lub w umowie o pracę.

Samozatrudnienie a ewidencja

Właściciele firm przewozowych starając się ominąć obowiązki sporządzenia odpowiedniej dokumentacji kadrowo-płacowej, zatrudniają kierowców na tzw. samozatrudnieniu. I rzeczywiście w tym momencie pracodawcy nie są zobowiązani do sporządzania ewidencji czasy pracy, ale podlegają odpowiedzialności z tytułu przekraczania przepisów czasy jazdy, odpoczynków i przerw (wynikające z Rozporządzenia 561/2006). Zmieniające się przepisy o samozatrudnieniu nieco utrudniają taką formę zatrudnienia, co więcej od 2009 roku samozatrudnieni kierowcy będą podlegać tym samym wytycznym czasu pracy co pracownicy świadczący pracę na podstawie umowy o pracę (patrz Dyrektywa WE 2002/15 art.2).

Grzywny

Wynikiem kontroli inspektora PIP jest decyzja, której powinien poddać się pracodawca. Jeżeli inspektor stwierdzi, że wydane przez niego decyzje nie są respektowane, wówczas do pracodawcy wysłane jest upomnienie. Po jego doręczeniu pracodawca ma 7 dni na wykonanie nałożonych nakazów. Pracodawca lekceważący upomnienie musi liczyć się z postępowaniem egzekucyjnym, w wyniku czego może być nałożona grzywna w celu przymuszenia lub wykonanie zastępcze.

Od 1 lipca znacznie wzrosły maksymalne stawki grzywny w celu przymuszenia.

GRZYWNA W CELU PRZYMUSZENIA
Zakres zmian Przed 1 lipca 2007 r. Po 1 lipca 2007 r.
Maksymalna jednorazowa kwota grzywny
– w stosunku do osoby fizycznej
– w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej
5 tys. zł25 tys. zł 10 tys. zł50 tys. zł
Maksymalna kwota wielokrotnie nakładanych grzywien:
– w stosunku do osoby fizycznej
– w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej
10 tys. zł100 tys. zł 50 tys. zł200 tys. zł

Mandaty

Zgodnie z prawem, inspektor pracy jest uprawniony do ścigania wykroczeń przeciwko prawom pracownika na zasadach i w trybie przewidzianym w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. Jeśli w trakcie czynności kontrolnych stwierdzi, że do takich wykroczeń doszło, ma prawo skierować wniosek o ukaranie do sądu grodzkiego. Jednak inspektor może uznać, że przewinienie pracodawcy zasługuje tylko na mandat. Wtedy inspektor nałoży go sam – w wysokości od 20 zł do 1000 zł. W szczególnej sytuacji – gdy wykroczenia będą dotyczyły więcej niż jednego przepisu kodeksu pracy – mandat ten może wynieść 1000 zł. Mandat trzeba opłacić w ciągu siedmiu dni.